Bệnh đại tràng

Tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích là tình trạng rối loạn chức năng ống tiêu hóa. Bệnh không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do thay đổi tính nhạy cảm của  thay đổi chế độ ăn uống giúp cải thiện bệnh đáng kể. 

Tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích
Tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích

1. Định nghĩa hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (IBS – irritable bowel syndrome) là rối loạn chức năng của ống tiêu hóa nhưng những biểu hiện chủ yếu là các triệu chứng của đại tràng.

Bệnh nhân thường xuyên gặp phải tình trạng rối loạn tiêu hóa (ỉa chảy, táo bón, đau bụng) tái diễn nhiều lần mà không tìm được bất kỳ nguyên nhân tổn thương thực thể nào tại đường tiêu hóa. Tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều tới chất lượng cuộc sống, gây rối loạn tâm lý của người bệnh.

Những rối loạn chức năng tại ống tiêu hóa trong hội chứng ruột kích thích gây tăng tính nhạy cảm, ruột dễ kích thích hơn, giảm khả năng chịu áp lực của khối thức ăn ở một số đoạn ruột, gây rối loạn vận động của ruột, tăng nhu động ruột gây ỉa chảy, giảm nhu động ruột gây táo bón.

2. Cách chẩn đoán hội chứng ruột kích thích

Cách chẩn đoán hội chứng ruột kích thích
 Cách chẩn đoán hội chứng ruột kích thích

Chẩn đoán cần dựa triệu chứng cơ năng của bệnh nhân và các dấu hiệu cận lâm sàng.

2.1 Các biểu hiện lâm sàng

  • Biểu hiện rối loạn chức năng ống tiêu hóa trên như: Hội chứng trào ngược dạ dày – thực quản, ăn uống khó tiêu, đầy tức bụng.
  • Ống tiêu hóa dưới: Triệu chứng chủ yếu ở đại tràng, chia thành 3 thể, các thể có thể xuất hiện xen kẽ nhau hoặc đơn độc.
  • Thể hiện táo bón: Người bệnh thường xuyên bị táo bón, đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần, phân cứng, thường kèm theo đau bụng, đầy chướng.
  • Thể thiên ỉa chảy: Người bệnh đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân thường lỏng nát nhưng không có máu kèm theo phân, thường trên 3 lần. Đôi khi phải chạy vội vào nhà vệ sinh.
  • Thể thiên đau bụng: Người bệnh biểu hiện đau bụng, đầy chướng bụng là chủ yếu.
  • Ngoài ra, người bệnh mắc bệnh lâu có thể kèm theo đau đầu, mất ngủ, rối loạn về tâm lý do lo âu về bệnh tật.

2.2 Cận lâm sàng

Đây là tình trạng rối loạn chức năng ruột, nên trên cận lâm sàng không phát hiện các dấu hiệu bất thường.

  • Xét nghiệm máu bình thường.
  • Xét nghiệm phân, cấy phân tìm vi khuẩn âm tính.
  • Sinh thiết, xét nghiệm mô bệnh học đại tràng bình thường.
  • Chụp XQ khung đại tràng, bình thường hoặc có một chút rối loạn co bóp nhu động.
  • Nội soi đại-trực tràng bình thường: Đây là phương pháp chẩn đoán có giá trị cao trong chẩn đoán hội chứng ruột kích thích và phân biệt với các bệnh lý khác.

3. Hướng điều trị hội chứng ruột kích thích

Hướng điều trị hội chứng ruột kích thích
Hướng điều trị hội chứng ruột kích thích

Điều trị chứng ruột kích thích chủ yếu dựa vào triệu chứng chính của người bệnh, kết hợp với thay đổi chế độ ăn uống.

3.1 Điều trị bằng thuốc

  • Thể táo bón: Thuốc chống táo bón, nhuận tràng (Forlax, Tegaserod, Duphalac…), uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ.
  • Thể ỉa lỏng: Thuốc chống ỉa lỏng như Smecta, Actapulgite, Imodium, Loperamid….
  • Đau bụng: Dùng các thuốc chống co thắt như Duspatalin, No-spa, Spasfon…, thuốc chống sinh hơi Meteospasmyl, pepsane…
  • Ngoài ra, người bệnh bị mất ngủ dùng thêm các loại thuốc an thần như rotunda, seduxen..

3.2 Chế độ sinh hoạt và ăn uống

  • Tránh căng thẳng, lo âu, suy nghĩ.
  • Ăn uống đúng giờ, lượng vừa phải, không nên ăn uống quá nhiều.
  • Kiêng đồ ăn tanh, lạnh, cay, ít dầu mỡ, lượng đạm vừa phải, tăng cường rau xanh chất xơ, hoa quả và Hạn chế uống bia rượu và cà phê
  • Kiêng ăn những thức ăn khó tiêu, dễ sinh hơi( khoai, sắn, bánh ngọt nhiều bơ, hoa quả có nhiều đường như cam, quýt, xoài, mít…), đồ uống có ga, các loại đậu, bắp cải, nho, táo…
  • Những người thiên về táo bón nên ăn nhiều chất xơ, uống nhiều nước. Còn những người thiên ỉa lỏng nên tránh những thức ăn nhiều chất xơ.
  • Ăn uống đảm bảo vệ sinh, tránh những thức ăn để lâu, bảo quản không tốt.

Ngoài ra, nên xoa bụng theo chiều kim đồng hồ trong trường hợp bị táo bón và ngược chiều kim đồng hồ khi bị ỉa lỏng vào buổi sáng khi mới thức dậy.

Hiểu đúng về hội chứng ruột kích thích để tránh tình trạng lo lắng quá mức về bệnh. Từ đó tránh những tác động không tốt tới tâm lý, gây ra những rối loạn tâm lý không đáng có. Việc điều trị đúng cách kết hợp với một chế độ ăn uống hợp lý giúp cải thiện bệnh. Đặc biệt cần có chế độ ăn uống nghỉ ngơi hợp lý giúp giảm thiểu các triệu chứng bệnh. Do đó, người bệnh nên lên kế hoạch tạo cho mình một chế độ hợp lý nhất.

>>> Xem thêm:

Nguồn tài liệu tham khảo: thuốc nam Nguyễn Kiều https://thuocnamnguyenkieu.com/