Bệnh đại tràng

Bệnh đại tràng có nguy hiểm không, nên ăn gì và kiêng gì?

Đại tràng hay còn gọi là ruột già, đây là cơ quan cuối của đường tiêu hóa, nó không đơn thuần là chỉ chứa đựng phân, mà nó hấp thụ muối, nước, tổng hợp 1 số vitamin quan trọng của cơ thể. Đại tràng cũng hay bị bệnh. Bệnh viêm đại tràng ở trẻ em: Thường trẻ em ít bị viêm đại tràng nhưng cũng có 1 số trường hợp mắc vói triệu chứng tương đồng với người lớn. Giờ cùng thuốc nam Nguyễn Kiều tìm hiểu về bệnh đại tràng có nguy hiểm không, nên ăn gì và kiêng gì qua bài viết sau đây:

1.Cấu trúc giải phẫu của đại tràng

Cấu trúc giải phẫu của đại tràng
Cấu trúc giải phẫu của đại tràng
  • Đại tràng có đường kính lớn hơn ruột non, chiều dài của đại tràng ở người sống là 1 mét.
  • Các sợi cơ ngoài tập hợp thành 3 dải dọc, có chiều dài ngắn hơn phần còn lại của ruột do đó thành ruột già giữa các giải dọc có hình dạng như những túi nhỏ.
  • Ở đại tràng không có nhung mao,các tuyến bài tiết chất nhầy.

2.Tìm hiểu về sinh lý, cơ chế hoạt động của đại tràng.

Ở ruột già có hiện tượng co bóp rất đặc trưng đó là co bóp khối: 1 đoạn ngang của ruột già căng lên, một co bóp vòng xuất hiện ép các dịch phân thành một khối.

  • Chúng ta buồn đi đại tiện khi khối phân do sự co bóp khối này đẩy vào trực tràng và có các “cảm biến” ở trực tràng làm chúng ta buồn đại tiện
  • Bạn biết vì sao ở người viêm đại tràng luôn có cảm giác muốn đi đại tiện không, đó là do vết viêm kích thích làm xuất hiện liên tục các co bóp, phân liên tục đẩy về trực tràng và luôn muốn đi đại tiện là vậy.

Đại tràng hấp thu muối ion Na+ rất nhiều.

Ở ruột già có một loại vi khuẩn vô cùng quý và thiếu nó gây nhiều vấn đề cho chúng ta. Đó là vi khuẩn Colon bacilli nó giúp tổng hợp vitamin K rất cần thiết cho quá trình đông máu của cơ thế, và vitamin B12 yếu tố quan trọng của quá trình tạo máu.

Thành phần của phân bạn có biết:

  • Phân ¾ là nước, ¼ là chất rắn, 30% chất rắn là chất vô cơ, 2-3% là protein
    30% là chất xơ không tiêu hóa được của thức ăn, sắc tố mật, các tế bào biểu mô ruột non bị bong ra.
  • Bạn có bao giờ thắc mắc màu và mùi của phân do đâu chưa: Màu nâu của phân là do stercobilin và urobilin, những dẫn chất của bilirubin. Còn mùi khó chịu của phân là do các dẫn chất indol… đó là các sản phẩm của vi khuẩn trong ruột già.

3.Viêm đại tràng là bệnh gì?

Viêm đại tràng là bệnh gì?
Viêm đại tràng là bệnh gì?

Bệnh viêm đại tràng là một trong những bệnh về tiêu hóa thường gặp. Hay gặp là người bệnh sẽ có cảm giác đau tức vùng bụng dưới như có vật gì đó đè lên, phân không thành khuôn lúc lỏng lúc lại táo bón, kèm theo đầy hơi, buồn đi đại tiện thường xuyên, sôi bụng. Viêm đại tràng gây nhiều phiền toái cho sinh hoạt và công việc.

Viêm đại tràng là quá trình viêm nhiễm gây tổn thương khu trú hoặc lan tỏa ở niêm mạc đại tràng với các mức độ khác nhau, nhẹ thì niêm mạc viêm nề đỏ, nặng thì xuất hiện các vết loét, xung huyết và xuất huyết, nguy hiểm hơn xuất hiện những ổ áp-xe.
Viêm đại tràng cấp dễ biến chứng thành , thủng đại tràng, ung thư đại tràng, viêm đại tràng mãn tính,…Nếu người bệnh không điều trị sớm sẽ làm giảm hấp thu dinh dưỡng, thiếu chất. Và gây ra nhiều hệ lụy, cũng như chuyển thành viêm đại tràng mãn tính, thủng và ung thư đại tràng.

4.Nguyên nhân bệnh viêm đại tràng

Nguyên nhân viêm đại tràng cấp tính:

  • Viêm đại tràng cấp do ngộ độc thức ăn, dị ứng thức ăn
  • Vi khuẩn: lỵ trực khuẩn (Shigella), vi khuẩn thương hàn (Salmonella), vi khuẩn tả (Vibrio cholerae), vi khuẩn E. coli, vi khuẩn lao
  • Do các loại ký sinh trùng hay gặp nhất là lỵ amip các loại giun ký sinh đường ruột
  • Do virus Rotavirus, chủ yếu ở trẻ em
  • Nấm gây bệnh đường tiêu hóa, hay gặp là nấm Candida
  • Do thuốc chống đau, tiêu viêm
  • Không chỉ vậy bệnh còn liên quan đến chế độ sinh hoạt của bạn hàng ngày: stress, điều trị thuốc kháng sinh kéo dài gây loạn khuẩn ruột tạo điều kiện vi khuẩn có hại phát triển, …

Nguyên nhân viêm đại tràng mãn tính

Được phân chia thành 2 nhóm: viêm đại tràng mãn có nguyên nhân và không rõ nguyên nhân.

  • Bệnh viêm đại tràng mãn tính có nguyên nhân: Sau viêm đại tràng cấp tính do nhiễm trùng, nhiễm nấm và nhiễm độc, nhiễm ký sinh trùng tuy nhiên không điều trị dứt điểm dẫn đến bệnh tái đi tái lại thành mãn tính.
  • Bệnh viêm đại tràng mãn tính không rõ nguyên nhân thường là viêm đại tràng mãn tính không đặc hiệu.

Nguyên nhân của hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân chưa được làm sáng tỏ:

  • Trước đây cho rằng ăn thiếu chất xơ
    80% là do yếu tố tâm lý ( lo lắng, buồn bực, căng thẳng…)
  • Cường giao cảm ở người phân nhão, cường phó giao cảm ở người phân táo
  • Một số trường hợp không hấp thu được một số loại thức ăn như: sữa, 1 hải sản.
  • Nguyên nhân cuối cùng nghĩ là do viêm nhiễm trong tiền sử.

5.Triệu chứng của viêm đại tràng

Triệu chứng của viêm đại tràng và đại tràng co thắt
Triệu chứng của viêm đại tràng và đại tràng co thắt

Triệu chứng của viêm đại tràng cấp

  • Viêm đại tràng cấp tính do lỵ amip: đau bụng quặn từng cơn, nhưng mỗi lần đi đại tiện ra được ít phân, buồn đại tiện liên tục,có máu và chất nhầy như nước mũi kèm theo phân.
  •  Viêm đại tràng cấp do lỵ trực khuẩn: sốt cao, đi ngoài phân lỏng có lẫn máu, ngày đi đại tiện nhiều lần, phân có màu lờ lờ máu cá. Đặc biệt, nếu do Shigella shiga, số lần đi ngoài sẽ nhiều lần, mất nước và chất điện giải nhiều.
  • Viêm đại tràng cấp do các nguyên nhân khác: đau bụng là chủ yếu, đau thắt bụng dưới, đau dọc theo khung đại tràng, đau xuất hiện co thắt có thể nhìn cục nổi lên, người mệt mỏi, gầy sút nhanh.

Triệu chứng viêm đại tràng mãn tính

Triệu chứng bệnh đa dạng nhưng có thể phân thành những thể sau.

  • Thể phân lỏng và đau bụng: người bệnh thấy đau bụng từng cơn, mót đi ngoài, nhưng mỗi lần đi được ít, ngày đi  3 – 4 lần, thường vào buổi sáng lúc ngủ dậy và sau khi ăn xong, về chiều và đêm ít hơn.
  • Phân có thể cứng đầu bãi, nhưng sau là lỏng hoặc nát hoặc phân sống
  • Bệnh nhân trước khi đi đại tiện thường xuất hiện đau bụng dưới, hoặc đau dọc theo khung đại tràng, đi đại tiện xong thì đỡ đau
  • Thể táo bón và đau bụng: người bệnh bị táo bón nhiều khi phân như phân dê , phân khô, ít và cứng, dễ bị trĩ kèm theo đau bụng, thường gặp ở nữ giới và người lớn tuổi.
  • Thể tiêu lỏng và táo bón xen kẽ nhau từng đợt: từng đợt táo bón tiếp với một đợt ỉa lỏng, xen kẽ nhau làm bệnh nhân mệt mỏi khó chịu.

Triệu chứng hội chứng ruột kích thích

  • Đây là rối loạn chức năng mạn tính ở ruột không có tổn thương thực thể hay gặp ở nữ giới.
  • Cảm giác khó chịu dai dẳng vùng bụng, tạm giảm đi khi đi xong đại tiện.
  • Đi đại tiện nhiều lần trong ngày trung bình 3 – 5 ngày.
  • Phân lỏng, nát, hay vón cục, nhầy nước
  • Đi đại tiện khó, chướng bụng.

6. Điều trị viêm đại tràng và đại tràng co thắt theo Y học hiện đại

Điều trị bệnh viêm đại tràng uống thuốc gì?

Điều trị bệnh viêm đại tràng uống thuốc gì?
Điều trị bệnh viêm đại tràng uống thuốc gì?

tây y dùng các thuốc giảm đau, chống viêm, kháng sinh, và các thuốc điều trị triệu chứng. Đối với y học cổ truyền điều trị viêm đại tràng dùng các bài thuốc theo thể bệnh, kết hợp với châm cứu để trị bệnh.

Nguyên tắc nếu có nguyên nhân là do vi khuẩn, lỵ hay ký sinh trùng phải điều trị nguyên nhân là các thuốc kháng sinh, diệt tác nhân gây bệnh. Nếu không tìm ra được nguyên nhân thì ta điều trị triệu chứng làm bệnh nhân khó chịu như đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy, kết hợp chống viêm. Công tác tâm lý và thay đổi lối sống.

  • Nhóm thuốc chống viêm: Olsalazine (Dipentum) Sulfasalazine (Azulfidine), Mesalamine (Tidocol, Rowasa), Balsalazide (Colazal), …
  • Nhóm thuốc kháng sinh: Ciprofloxacin, Metronidazole,  …
  • Nhóm thuốc Corticosteroid:  Dexamethason, Betamethason, Prednisolon,…
  • Nhóm thuốc chống co thắt đại tràng: Mebeverine (Duspatalin), Phloroglucinol (Spasfon), Trimebutine (Debridat), …
  • Nhóm thuốc chống tiêu chảy: Actapulgite, Smecta, Loperamid…
  • Nhóm thuốc ức chế miễn dịch:  Cyclosporin, Azathioprin, Infliximab…

Trong giai đoạn cấp có nhiễm khuẩn thì cần thiết phải dùng kháng sinh và các phương pháp tây y, tuy nhiên ở bệnh nhân mãn tính và đã qua giai đoạn cấp thì sử dụng các phương pháp thảo dược là một sự lựa chọn hợp lý.

7. Bệnh viêm đại tràng trong Đông y

Điều trị bệnh viêm đại tràng trong Đông y
Điều trị bệnh viêm đại tràng trong Đông y

Bệnh danh của viêm đại tràng trong đông y là: Phúc thống, đại tràng ung. Trong đông y viêm đại tràng được mô tả trong chứng “phúc thống” (đau bụng) hoặc “đại tràng ung” (viêm đại tràng). Viêm đại tràng là bệnh ở đại trường và triệu chứng trong hội chứng của tỳ vị

Nguyên nhân gây bệnh:

Được xác định bởi 2 nguyên nhân chính:

  • Ngoại tà lục dâm đây là các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng tới người bệnh. Theo đông y đó là 6 thứ khí: phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa. Ở bệnh viêm đại tràng gặp chủ yếu là thấp và nhiệt. Chế độ ăn uống, sinh hoạt không điều độ: thức khuya, ăn các thức ăn sống, không đảm bảo vệ sinh, đồ dầu mỡ chiên xào.
  • Nguyên nhân do yếu tố tình chí ( yếu tố thần kinh ): Đó là trạng thái lo lắng, suy nghĩ căng thẳng thái quá ảnh hưởng đến hoạt động của tỳ vị mà sinh ra các chứng như suy nhược, ăn uống kém, phân nát, táo, đầy hơi, đau bụng.
  • Viêm đại tràng thường thể hiện ở 2 thể: Tỳ hư khí trệ và thể táo kết co thắt

Thể tỳ hư khí trệ:

  • Đặc trưng cho thể này là bụng đầy, nóng ruột, sôi bụng ( do âm hư sinh nội nhiệt), đầy hơi khó chịu, đi ngoài nhiều lần, đau về đêm và gần sáng. Tình chí hay lo lắng, đau vùng hạ vị từng cơn, khi trung tiện được cảm giác dễ chịu, óc ách, bụng sôi,  rêu lưỡi trắng dày, mạch tế sác.
  • Bài thuốc đặc trưng cho thể này: hoàng kỳ 12g, Đẳng sâm 16g, đại táo 3 quả, , bạch truật 16g, táo nhân 12g, phục thần 12g, mộc hương 8g, chích cam thảo 6g, đương quy 10g, viễn trí 6g, gừng nướng 4 lát. Sắc uống ngày một thang.

Thể táo kết co thắt:

  • Nguyên nhân thường do lo lắng, suy nghĩ quá nhiều, đau buồn (thất tình), ít vận động, tính chất công việc ngồi nhiều, suy dinh dưỡng… Triệu chứng hay gặp: đầy hơi, người mệt mỏi, ăn ngủ kém, lo lắng, ăn không tiêu, đau từng cơn vùng hạ vị tùy theo khung đại tràng co thắt, đi ngoài táo kết hoặc phân đầu táo (khô), đuôi nhão, có lúc phân lẫn nhầy.
  • Phương thuốc dùng cho thể này: Đẳng sâm 16g, , hoàng kỳ 12g, chỉ xác 8g, sinh địa 16g, rau diếp cá 16g, đại hoàng 4g, ngải tượng 12g, trần bì 6g, toan táo nhân 12g,lá mơ lông 16g, lá vông 6g, táo 3 quả. Sắc uống ngày một thang dùng 10 ngày liền.

Chữa bệnh viêm đại tràng bằng thuốc nam:

Các vị thuốc nam tác dụng chữa viêm đại tràng tốt như: rau diếp cá, hạt sen, rau má, hậu phác.

6. Chế độ dinh dưỡng cho người viêm đại tràng theo công bố của viện dinh dưỡng quốc gia

Chế độ dinh dưỡng cho người viêm đại tràng theo công bố của viện dinh dưỡng quốc gia
Chế độ dinh dưỡng cho người viêm đại tràng theo công bố của viện dinh dưỡng quốc gia

Nguyên tắc xây dựng một bữa ăn cho người viêm đại tràng

  • Phải đủ dinh dưỡng
  • Đầu tiên là chất đạm ( protein): 1g/kg/ngày: 5 loại thực phẩm tốt cho đại tràng giàu protein: thịt nạc, cá biển nạc, sữa đậu nành, sữa chua, thực phẩm bổ sung protein khác…
  • Các loại chất béo: từ động vật, hay dầu thực vật không quá 15g/ngày
  • Uống đủ nước, đủ muối khoáng và vitamin

Người viêm đại tràng nên ăn gì?

  • Gạo, khoai tây: là những thực phẩm giàu tinh bột cung cấp năng lượng chính cho cơ thể.
  • Thực phẩm giàu protein tốt cho bệnh đại tràng: Thịt nạc, cá, sữa không có lactose, sữa chua…
  • Các thức ăn tanh như: Tôm, cua, cá, trứng khi ăn phải ăn nóng ngay khi chế biến, và không ăn quá nhiều.
  • Viêm đại tràng nên ăn rau gì: Đó là các loại rau nhiều lá như rau ngót, rau cải, rau cải… khi ăn nhặt phần ngọn non để ăn.
  • Các loại rau họ cải cũng rất tốt cho bệnh đại tràng: Cải bắp, cải thảo, củ cải…

Bệnh viêm đại tràng nên kiêng ăn gì?

Đó là các loại mỡ tối đa chỉ ăn 15g/ngày. Sữa có lactose, các loại thức ăn, đồ uống chưa qua chế biến và xử lý.

6. Làm gì để phòng bệnh viêm đại tràng?

Làm gì để phòng bệnh viêm đại tràng?
Làm gì để phòng bệnh viêm đại tràng?

Để phòng bệnh cần vệ sinh môi trường sống xung quanh, chế độ ăn lành mạnh, cùng với thay đổi thói quen sinh hoạt.

  • Không ăn các loại thức ăn sống hoặc chưa nấu chín ( gỏi, rau sống, tiết canh, nem chua,…)
  • Không uống nước chưa đun sôi hoặc chưa qua xử lý, không uống sữa bò tươi chưa tiệt trùng, nước đá không đảm bảo vệ sinh.
  • Trong trường hợp gia đình bạn có người mắc bệnh do lỵ amip, lỵ trực khuẩn, thương hàn, tả… cần tiệt khuẩn các dụng cụ dùng trong ăn uống bằng cách luộc với nước đun sôi. Phân người bệnh phải cho vào hố xí và có chất sát trùng mạnh, nhất là ở nông thôn, miền núi chưa có hệ thống tự hoại.
  • Rửa tay trước khi ăn, tẩy giun sán 6 tháng/lần
  • Không lạm dụng dùng kháng sinh, mà phải dùng theo đơn của bác sĩ
  • Tránh căng thẳng kéo dài, tạo tinh thần thoải mái
  • Thường xuyên vận động, thể dục thể thao
  • Có chế độ ăn hợp lý: Nên ăn các thực phẩm như: gạo, khoai tây, thịt nạc, cá, sữa đậu nành, rau xanh, củ quả, trái cây (nhất là những loại giàu kali: chuối, đu đủ, …)
  • Hạn chế ăn trứng đồ chiên xào nhiều dầu mỡ: Không dùng các chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá, cà phê, các chất chua cay và những thức ăn chiên
  • Nên ăn nhẹ, chia làm nhiều bữa, không nên ăn quá nhiều vào buổi tối
  • Cung cấp đủ nước, muối khoáng và các vitamin cần thiết

7. Cùng bác sĩ giải đáp về viêm đại tràng.

Sau đây PGS.TS Hồ Bá Do viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Y Dược Học Cổ Truyền sẽ giải đáp những thắc mắc của người bệnh gửi về thuốc nam Nguyễn Kiều trong suốt thời gian vừa qua như sau:

Bệnh viêm đại tràng có lây không?

Tùy nguyên nhân nếu do viêm đại tràng do lỵ và các loại giun sán. Chất thải của người bệnh ra môi trường, người lành mắc phải sẽ bị lây. Còn với các nguyên khác thì không bị lây.

Bệnh viêm đại tràng và cách chữa trị:

Bệnh viêm đại tràng chữa được bằng cả y học hiện đại và y học cổ truyền.

Bệnh viêm đại tràng có nguy hiểm không?

Bệnh viêm đại tràng nếu không điều trị đúng cách dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như: Viêm đại tràng mãn tính, ung thư đại tràng, giãn đại tràng, suy dinh dưỡng do hấp thu kém.

Bệnh viêm đại tràng có triệu chứng như nào?

Như đã nêu phần trên viêm đại tràng có các triệu chứng điển hình như: đau bụng quanh rốn, đau dọc theo khung đại tràng, mót rặn, nhưng đi ngoài ít, đi ngoài phân lỏng, táo.

Bệnh viêm đại tràng co thắt nên ăn gì?

Cũng giống như các bệnh viêm đại tràng khác.

Bệnh viêm đại tràng có chữa khỏi được không?

Bệnh viêm đại tràng có thể chữa khỏi hoàn toàn được bằng cả đông y, lẫn tây y.

Bệnh viêm đại tràng tự khỏi được không?

Ở một số trường hợp viêm đại tràng thể nhẹ, nhờ cơ chế tự làm lành tổn thương, kết hợp thay đổi chế độ ăn uống sinh hoạt, bệnh có thể tự khỏi.

Bệnh viêm đại tràng khám ở đâu?

Phòng khám chuyên khoa YHCT số 5 là địa chỉ khám bệnh viêm đại tràng bằng đông y uy tín
Phòng khám chuyên khoa YHCT số 5 là địa chỉ khám bệnh viêm đại tràng bằng đông y uy tín

Người bệnh về đại tràng cần tìm đến và khám ở các bệnh viện đông y, tây y, cũng như các phòng khám uy tín.

Địa chỉ khám và chữa bệnh viêm đại tràng cấp, viêm đại tràng mãn, viêm đại tràng co thắt và hội chứng ruột kích thích bằng Đông y ở đâu tốt Hà Nội là vấn đề được nhiều người thắc mắc để có thể an tâm lựa chọn. Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền số 5 do học trò đời thứ 3 của lương y Nguyễn Kiều ( người sáng lập ra tiền thân Học Viện y dược học cổ truyền Việt Nam) với nhiều bài thuốc nam chữa bệnh độc đáo, là địa chỉ tin cậy được đông đảo mọi người tin tưởng.

Tags: